40 Lepushë - Shkodër - Tirana

Dictatuur

Vanmorgen had ik om 6.15 uur met Leo afgesproken in het restaurant, hij zou me om 6.30 naar boven brengen, naar de weg, waar vandaan ik met iemand mee zou kunnen rijden. Uiteindelijk werd het 7.45 uur, bij Qafane Berdolecit vandaan, in een klein vrachtautootje dat aardappelen vervoerde, samen met twee andere vrouwen en twee mannen. Ik zat heerlijk, links bij het raam. De chauffeur, Aleksis, zette er meteen een flink tempo in en iedereen begon druk met elkaar te praten, vooral over lek (geld) en punë (zeg poen: werk) en dan niet op een heel blije of tevreden toon. Het woord Rama of politiek hoor je zelden vallen. Dat is een andere wereld, denk ik, de wereld van de rijken die ze het liefst vergeten.

Volgens Hans Peter en Ueli was Albanië trouwens ook geen autocratie in wording, zoals ik er de laatste tijd over denk, maar was het al een regelrechte dictatuur. Ik zette net de tv aan in het hotel waar ik nu ben en merkte ook dat ik meteen dacht: gemanipuleerd, nepbeschaving, je zegt maar wat! toen weer zo'n man in pak in beeld kwam waarvan de ogen niet klopten met de rest.

mannen

In het vrachtautootje onderweg naar Shkodër (geef mij deze mannen maar)

Hani i Hotit

Langzaam klom de zon boven de bergen, waarvan op veel plaatsen grote stukken afgeslagen waren en die ik eigenlijk in zijn algemeenheid best kaal vond. Op verschillende plaatsen liep een paardje of ezel op de weg en pas bij Hani i Hotit deden de mensen op de voorbank hun riem om, waarna ook onmiddellijk controle volgde.
Toen we halverwege koffie dronken, bleef een van de vrouwen in de auto. Haar man was net overleden, hoorde ik, op 40-jarige leeftijd. Problem, zei een van de mannen ernstig. Ik snapte niet waarom ze vanwege dit probleem niet uit de auto kon, maar vroeg maar niets. Problem was wel genoeg.

Ze hadden langzaam belangstelling voor me gekregen (of hun onzekerheid overwonnen?) toen ze merkten dat ik een paar woorden Albanees sprak. Daar kwamen de vragen. Getrouwd? Kinderen? Waar is je man? Eerste keer Albanië? Een man wees naar mijn grijze haar en vroeg Original? Die vond ik geweldig. Nee, geverfd, had ik wel willen zeggen, maar zover strekt mijn woordenschat helaas nog niet.
Vandaag heb ik geoefend op altijd (gjithmonë), allemaal (vergeten), niemand (ook vergeten), en nooit (asnjëherë). Kan altijd voor allemaal van pas komen, zelfs al vergeet je nooit niemand.

koplik

Kinderwagenwinkel in Koplik

De dierenmarkt in Shkodër

We waren binnen 2,5 uur inclusief pauze in Shkodër, meer specifiek op de dieren- en groentenmarkt in Maxellarë, waar behalve de mensen ook de aardappelen werden uitgeladen. Een groot feest van dierenliefde was het er niet, ze gaan hier met de te verhandelen dieren om alsof ze al dood zijn. Als Dier&Recht (een opdrachtgever) dit toch eens zou zien, dacht ik. Het ergst was de aanblik van een geit die op zijn zij in de zon lag met bij elkaar gebonden poten. Die geïmplodeerde paniek, de angst, ik voelde het bijna zelf, het was niet om aan te zien.

truck

De aardappelen worden uitgeladen

dames

Vrolijke dames op de markt, en een kippenmandje

Ik ging maar weer eens naar mijn stamkroeg Malësia e Madhë, waar ze trouwens een wc hebben die dan weer de mensenrechten tart. De baas van Kuka en Xhulie zat sjacherijnig te kijken achter zijn plastic zak met geld. Xhulie kwam verhit uit de keuken en pakte meteen mijn houten adelaar van de koelkast om hem terug te geven. Toen ik zei dat zij hem mocht hebben - niet vertellen aan Guesthouse InTown – verdween ze er blij mee naar de keuken.

Moslimbegraafplaats

Ik wilde even op het verwaarloosde kerkhof kijken dat ik eerder in de bus al had gezien. Värrezat Muslimane Mjedë, had ik gelezen, begraafplaats voor moslims uit Mjedë (?), een enorm terrein met scheve en bemoste stenen, waar tussen de schapen graasden en kraaien vlogen. Het had veel van een Joods kerkhof, maar ik heb er helaas helemaal geen informatie over kunnen vinden. Het was een heel bijzondere plek

kerkhof

De moslimbegraafplaats

kerkhof

In de wijk Rus Maxharr en op Sheshi Demokracia in Shkodër

Booking
Mijn hotel in Shkodër bleek gesloten, door Booking, zei de eigenaresse triest, for reasons I cannot tell you. Naar voor haar, maar zelf vond ik het eigenlijk helemaal goed, want ik had net zitten bedenken dat ik Shkodër wel zo’n beetje gezien had en liever naar Tirana zou gaan, waar ik morgen Jetje ga ophalen van het vliegtuig(!). En zo geschiedde, vanaf het grote plein van de democratie (tuurlijk) in een luxueuze bus, en achter een schoon raam. In 2 uur waren we in de westelijke wijk Lapraka van Tirana.

Onderweg over de A1

afgraving

Een van de vele afgravingen tussen Lezhë en Laç

adelaars

Het land van de adelaar

Uit Lapraka vandaan nam ik de stadsbus. Een oude man (ouder dan ik) stond voor me op, hij kon het niet aanzien dat ik met tien kilo op mijn rug moest blijven staan. Zo schattig.

Volgde een niet al te plezierige zoektocht naar het guesthouse dat ik had geboekt: adres onvindbaar, geen receptie maar in plaats daarvan een hele lijst met aanwijzingen en filmpjes van de host op WhatsApp, veel data dus ook (ik blijk al bijna 6 van mijn 10 Gb die ik voor onbeperkt hield, te hebben gebruikt. Dat krijg je als je 's nachts op je wifiloze hotelkamer drie docu’s achter elkaar gaat liggen kijken), acht trappen op, een sleutel die je uit een kluisje moet peuteren enzovoort, maar nu ik me hier geïnstalleerd heb is het prima.
En er is iets dat voor Albanië toch wel vrij uniek is: schemerlicht bij het bed en een lampenkap om de led-lamp!

Lapraka

Enfin, ik ging natuurlijk niet stil zitten te zitten op die kamer, al was het misschien beter geweest want dan had ik nu om elf uur niet nog zitten te tikken met de laptop op een kussen op mijn benen en een half verrekte nek.
Het was hartstikke mooi weer nog steeds, ik moest zeker foto’s gaan maken. In de stadbus uit Lapraka had ik een grappige mural gezien van Het meisje met de parel verwerkt tot Het meisje met de Peja (bier) en die wilde ik wel even vast gaan leggen. Stukje terug over de Rruga e Durrësit, dacht ik, en begon te lopen. Voorbij het Zogplein keek ik bij elk flatgebouw hoopvol om, maar al wat ik zag, geen meisje. Uiteindelijk bleek het kilometers verderop te zijn, nl vlakbij waar ik op de bus was gestapt.

meisje

Vajza me Peja (Het meisje met het biertje) en het nieuwe achter het oude

lapraka

Rruga Frang Bardhi

Toch was het leuk om daar te zijn. Andere sfeer, andere gebouwen. Maar wat een verkeer daar, op die Rruga Frang Bardhi, de snelweg naar Elbasan, en überhaupt, niet normaal. Zelfs binnen de ring scheuren ze met honderd over de weg als ze de kans krijgen, en maar toeteren en gassen. Ziekenauto's wurmen zich loeiend en zwaaiend tussen het verkeer door. Een keer begon er een die er niet door kwam zelfs wild over de stoep te rijden, een mevrouw die daar liep kon nog maar net opzij springen. Een andere auto presteerde het vervolgens nog om achter de ambulance aan te gaan, over de stoep. Alsof het een vluchtstrook was.
Wat bij ons de fatbike is, overigens, is hier de elektrische autoped, ze gaan met een rotvaart langs je heen, al piepend bij wijze van toeter, over de weg, het fietspad, het voetpad, maakt niet uit.

Altijd, nooit, iedereen, niemand

Ik zie het, het zijn weer mooie baksteentjes van tekst die ik maak. Teksten die staan, hoop ik. Ik heb vandaag al wel een paar complimenten gekregen. Bedankt allemaal, dat doet me goed. Af en toe vind ik mijn gedrevenheid wel wat uit balans in het licht van de politieke en ecologische ontwikkelingen wereldwijd (ik volg het op afstand) en schaam ik me bijna dat dit allemaal zo belangrijk voor me is. Maar dat moet het zijn, anders lukt het me niet hier zo lang mee bezig te zijn.

Hieronder nog wat indrukken van mijn wandeltocht.

deur

Rruga Durrësit en Lapraka

Zicht vanaf het westelijk stadsdeel naar het noorden

man

Groentverkoper in Parku Ish Fusha Aviaconit (het vroegere vliegveld)

vrouwtjes

De pantoffelparade op Parku Isha Aviaconit

bar

Bar Eagles House

Door naar het volgende verhaal
Terug naar het overzicht

Heb je vragen, opmerkingen, tips? Mail!

Wil je meer weten over mijn andere werk? Ga naar de homepage van mijn site

Tekstbureau Yvonne van Osch
Binnenkadijk 117, 1018 ZE Amsterdam
opschrift@tip.nl | 06-37313100