30 De Lagune van Patok

In de Lagune van Patok ligt een weg vol restaurantjes in houten cabines over het water, had ik in mijn boek geschreven, maar ik was er nog niet geweest, dus dat deden wij gisteren, op 15 oktober 2022. Het was een grote verrassing, niet de weg langs het onzalige plaatsje Adriatik over een weg vol gaten met daarnaast een soort reuzenriet naar Patok, maar de SH35 waar we op uitkwamen, de moerasvegetatie met rood (zeekraal bleek later) en groen, en alle vissers langs de weg. Ze visten met vierkante netten aan gekruisde houten baleinen, die met een hefboom werden neergelaten en weer opgehaald.

visnet

Patok (blijf daar weg)

moeras

Moerasvegetatie in het Rezervati Patok-Fushë Kuqe

moeras

Vissersnet aan houten baleinen. Ook hier wordt net als in Divjakë-Karavasta van getijdestroming gebruik gemaakt.

visser

Visser in de Lagune van Patok

vis

Vangst

Een visser vond het erg leuk zijn methode en zijn vangst te laten zien, maar die laatste vonden we niet heel indrukwekkend, dit emmertje vol klein spul. Leprek, verstond ik, maar google vertaalt dit als lepra, en dat kan het toch niet zijn. Het leek ons sowieso wel iets dat beter nog wat had kunnen groeien. (Naschrift: dat klopt ook. Het gaat om levrek, zeebaars, die gemiddeld 50 cm lang hoort te zijn.)

Ook langs de SH35 had het toerisme duidelijk een spoor van vernieuwing getrokken. Misschien hadden veel restauranteigenaren de coronatijd ervoor gebruikt? Veel oude houten hutjes die we op foto's hadden gezien waren er niet meer. In plaats daarvan nieuwe hutjes, maar vooral veel grote moderne restaurants, niet romantisch. Het voelde als een beetje jammer, weer wat nationale authenticiteit verdwenen ten gunste van wereldwijde consumentistische gelijkvormigheid. Ik dacht aan die houten hutjes in Arcachon aan de Franse westkust, waar oesters worden geserveerd. Dit is geen restaurant en geen viswinkel, zoiets stond daar ergens, maar gewoon een plek waar oesters worden gegeten. Die rust en die eenvoud, wat een oase.

Ishulli

Bij een bruggetje zagen we mannen in het water staan vissen. Come, come, riep iemand toen we gingen kijken. Hij had net wat vis gekocht en wilde met zijn bootje vertrekken naar Restaurant Ishulli, prachtig gelegen op een zandeiland verderop in de baai. Jet vond het leuk om te gaan, ze was meteen in vakantiestemming. Gjoni, heette de schipper, hij was erg vrolijk en geïnteresseerd.
In de zomer had het gestikt van de toeristen, vertelde hij. Ook Hollanders, vroegen wij. O ja, zei hij, Hollanders, Duitsers, Italianen. Helemaal vol. Ik was er verbaasd over. Hoe wisten die Hollanders dat ze hierheen moesten gaan?

boot

Vissers in het water langs de SH35, in de verte Bar Restorant Ishulli

vissers

Gjoni, op weg naar Ishulli in de Lagune van Patok

We waren de enigen in het restaurant, dus durfden wel te vragen of de oorverlammende reggaeton misschien uit kon. Oh, me falni, me falni, zei de jongen, en beantwoordde ons verzoek. Zijn wij nou van die oude wijven, vroegen we ons af. Vinden andere toeristen dit nou fijn, of denken ze allemaal dat het niet anders kan en is het een misverstand dat we elkaar door blijven geven dat keiharde muziek bij het eten sfeerverhogend zou zijn? Zoveel mensen die ik spreek hebben ook liever geen muziek in restaurants. Maar goed, het eten was heerlijk, Jet was helemaal enthousiast geworden, dat kun je op de foto wel zien.

ishulli

Bar Restorant Ishulli

brood

Speciaal brood van het huis

jet

Concentratie

Daniel

Na het eten liepen we over een houten plankier naar een soort zandplaat, een overstroomgebied waarschijnlijk, een wad, waar in de verte ook een visser bezig was. Hij viste met een enorm net, dat aan een een stalen snoer omhoog werd getrokken door een molentje dat met een generator aangedreven werd.

Hij heette Daniel, de visser, door de week zat hij op een truck met hout, het vissen deed hij voor zijn plezier in het weekend. En hij was niet de enige. Een stukje verderop, zei hij, hij wees naar achter wat struiken, kweekte de eigenaar van het restaurant groente en tomaten. We vonden het ongelooflijk, op het zand?

Hetzelfde strand waar Daniel nu alleen was met de rotzooi, lag in de zomer vol toeristen. Dan werden de strandstoelen die we bij Ishulli opgestapeld hadden zien liggen allemaal gebruikt. En die troep? vroegen wij. Al die plastic flessen, de dopjes, touwen? Dat is een groot probleem, gaf hij toe. We ruimen het op, maar er spoelt elke dag nieuwe troep aan.

Tussen de rotzooi lagen ook rijen kooien voor krabben, elk met een trechtervormig net. Ze werden in de stroom gehangen met de opening tegen de stroom in, legde Daniel uit. De krabben die erin kwamen, konden er niet meer uit.

Het plankier

troep

Rotzooi op het strand

hutje

De visinrichting van Daniel

daniel

Daniel in actie

daniel

In het midden van een net zit een lus, die wordt opengetrokken. Om zijn nek heeft Daniel een emmer om de vis in te doen.

krabben

Krabbenkooien

Op de terugweg naar de dijk waaroverheen de SH35 lag, begaf de motor van Gjoni's passagiersbootje het. Hij maakte zich niet druk, slaagde erin met stukjes en beetjes terug te komen naar het restaurant en daar stapten we over op een viezig vissersbootje. Zo gaat dat hier volgens mij: geen apk of onderhoudsplan, je gebruikt je spullen tot ze op zijn of kapot, en dan zie je wel weer verder. Zo is het met onze huurauto waarschijnlijk ook.

Door naar de volgende aflevering
Terug naar het overzicht

Heb je vragen, opmerkingen, tips? Mail!

Wil je meer weten over mijn andere werk? Ga naar de homepage van mijn site

Tekstbureau Yvonne van Osch
Binnenkadijk 117, 1018 ZE Amsterdam
opschrift@tip.nl | 06-37313100