logo albanieblog

26 Elbasan en de Kloof van Holtë



Van de grot van Pëllumbas namen we de oude SH3 met die spectaculaire uitzichten aan twee kanten, richting Elbasan.


sh3Uitzicht vanaf de oude SH3


Ik was verbaasd dat we daar gewoon de oude stad in konden rijden, en zelfs tot bij het appartement, Castle House, het 400 jaar oude huisje van Gjon, die zelf in Tirana woonde. Erg mooi en sfeervol, met een binnenplaats geheel gevuld met citrusbomen. Alleen had iemand sfeerverlagend zijn vuilnis laten staan en bleek het bed van Maud en Ig een plank.

We gingen natuurlijk meteen de stad weer in en wel regelrecht naar Kala, bij de ingang van de oude stad, ook een plaats vol parafernalia - zeg ik het nou goed? maar vooral ook met een geweldige koolsalade en wijn van eigen terrein. De oude man (van de vorige keer) was er niet, het was zijn zoon die bediende. Die had op alle tafeltjes bordjes met Gereserveerd staan, maar we mochten toch gaan zitten. Wij vroegen ons af wat de ballotage was en hoorden een dag later dat Albanezen liever geen Albanese toeristen willen omdat ze luid zijn en roken, aldus onze zegsman.

José en Yank Hank

Halverwege de maaltijd kwamen er twee andere toeristen: een Nederlandse vrouw en haar in Amerika geboren man, José en Hank, Yank Hank noemde hij zichzelf. Het was meteen een leuk gesprek maar toen Maud vertelde dat ik de schrijver van de reisgids Albanië was, ging José zowat uit haar dak. Dominicus, dat was saaie, zware kost, zo was het merk bij haar bekend, maar ja ze wilde toch een Nederlandse gids en groot was haar verrassing, zei ze, toen ze mijn gids opensloeg en zag hoe die geschreven was. Ze had er zelfs stukjes uit voorgelezen, zei ze. Nou José, bedankt, nogmaals. En weer wat geleerd over Dominicus...


kistOude kist in het vroegere dierenverblijf van Castle House

kalaRestaurant Kala in Elbasan. No photos!

joséJosé en Hank, met de eerste druk van mijn gids (mijn lievelingsdruk)


Het was een interessant gesprek met José en Hank. Zij hadden een wandeltocht gedaan in het dal van de Vjosë rond Përmet met Zbulo, een internationale organisatie die zich toelegt op het ontwikkelen van kleinschalig toerisme in de Balkan, onder andere door verblijven bij minder welvarende families. De contacten hadden hen geraakt, ze waren geroerd door alle gastvrijheid. Maar ook door de armoe. José zei dat ze het verschil had leren kennen tussen poor en poverty. Ik weet niet of arm zijn en armoede hiermee gelijk lopen, in ieder geval betekende het laatste niet alleen geen geld hebben maar ook geen perspectief. Ik vond dat wel een belangrijk inzicht. Het verklaart ook de enorme gelatenheid die je veel tegenkomt. Waar zou je je druk om maken als er toch niets komt, iets wat je je trouwens in veel gevallen wel moet kunnen permitteren, omdat je toch iets zult moeten doen om iets te kunnen eten.

We hadden nog een raki van het huis gekregen en ik weet niet wat er in zat, maar we kregen alledrie de slappe lach toen we terugkwamen in het appartement en ik mijn moeder wilde appen. 'We drinken nog wat en gaan dan slapen,' had ik ingetikt, maar toen ik het zag staan vond ik het zo belachelijk, dat ik niet begreep hoe ik dat had kunnen schrijven. 

Er was ook wel enige meligheid rond de sleutel en het sleutelbeheer ontstaan, want hoewel ik het appartement gereserveerd had en de reisleider was, was het Ignace die de sleutel en de uitleg over het gebruik ervan kreeg. 'Heb jij de sleutel Ig?' vroegen we daarom zodra er maar ergens een deur openging of op slot gedraaid moest worden. Gelukkig is de tijd voorbij dat de familie van de bruidegom een kogel bij de bruidschat kreeg om zijn vrouw dood te schieten als zij niet braaf is, de gendergelijkheid is hier nog niet helemaal voltooid.

De volgende dag liepen we even de stad in, ook om de vuilnis kwijt te raken (doe gewoon daar, gebaarden een paar mannen naar een piepklein publiek prullenbakje waar al het een en ander aan zooi stond), langs Real Scampis, dat Maud en mij allebei aan een toeristenresort op Bali deed denken vanwege de palmen en de muzak, en de markt. 



kalaRestaurant Kala bij dag

kraamKiosk in Elbasan

marktStraatje op zuid

breiwerkOp zijn zondags

Vader Nicola

Na de markt bezochten we nog even het bijzondere orthodoxe mariakerkje (Kisha Fjetja e Shën Marisë) met de prachtige portico's in de oude stad, waar ik eerder vader Nicola en zijn vrouw Fioretta ontmoet had (zie blog deel 22).

Ik was benieuwd vooral of hij nog leefde, omdat hij in 2018 al parkinson had. Maar gelukkig, ze waren er allebei nog! Het lichaam van de oude priester schudde hevig en we schrokken ons rot toen hij uit het afgescheiden achterste gedeelte van de kerk kwam en zich vervolgens bijna van de trap af stortte. Het was een wonder dat het goed ging. De vrouw was nog net zo directief als de vorige keer. Hier catacomben, zei ze, hier Gregoriaanse kalender, hier iconostase, Onufri, maak een foto, hier de mbar, maak foto, bijzondere mix van geloofsculturen. Ze bleef maar zeggen dat haar man parkinson had, hoewel het vrijwel onmogelijk was dat niet zelf te kunnen zien, Maud dacht omdat ze geld wilde. Ze had het inderdaad over medicijnen die ze niet of haast niet konden betalen, dus we stortten wat in de bak en toen was haar interesse inderdaad vrij snel verflauwd.


jezusDetail van de iconostase, Maria en Jezus, volgens Fiorette

nicolaVader Nicola en Fioretta

plakkatInscripties van de kerk. De betekenis is mij onbekend.


De Kloof van Holtë

Holte stond ook nog op het programma, daar in de buurt had ik een keer vergeefs rondgedwaald. De navigatie van Maud wees ons over de SH70 en SH89 die langs de Devoll uitkwam en de enorme waterwerken die ze daar aan het bouwen zijn. Alleen het stuk bij Drizë, weinig meer dan een kilometer, was slecht. Daar voorbij kwam je op de SH71 en die was hoewel smal helemaal goed, en er was nu ook een bordje naar de Kloof: nog negen kilometer. Voor de afslag kon je parkeren op een rotsig parkeerterreintje, maar wij reden door over een ruig pad naar beneden, nog een kilometer ongeveer, tot bij een ongezellig gebouwtje waar stroom van vallend water werd opgewekt. Daarnaast restaurant Kompleksi Holta met klein zwembadje van zwavelig water uit de rotsen, waar we later nog lekker gegeten hebben en weer wat verder en nu echt bij de kloof Bar Kanioni Holta, een soort Nomadland.

Eindelijk snapte ik nu ook wat de plek precies inhoudt: het is een gekliefde rots waar water tussendoor loopt waardoor je kunt waden voor een spectaculaire aanblik. Van een Duits stel dat met een krankzinnige truck aan het rondreizen was begrepen we dat het echt iets heel bijzonders was, maar wij hadden helaas geen waterschoenen bij ons, dus ging het feest niet door (gelukkig). Toch hadden wij maar even mooi al deze aanwijzingen en feiten boven water gekregen.


kanioniDit is waar de kloof begint

buikIgnace krijgt de klipgeiten in het snotje

nomadlandNomadland

devollZijarm van de Devoll bij Holtë

bordjesBij de hydrocentrale van Banjë, het stuwmeer van de Devoll


En zo kwam ook aan episode 3 een eind en ben ik een halve nekverrekking verder omdat ik dit allemaal in bed zit te doen in een niet al te warme kamer in Berat, waar ik nog over schrijven moet.


Door naar de volgende episode
Terug naar het overzicht



Heb je vragen, opmerkingen, tips? Mail!
Wil je meer weten over mijn andere werk? Ga naar de homepage van mijn site



Tekstbureau Yvonne van Osch
Binnenkadijk 117, 1018 ZE Amsterdam
opschrift@tip.nl | 06-37313100