Yvonne van Osch
 home  portfolio  over mij

Albanië artikelen, #4



Zakendoen in Albanië

Leuk, een hostel!


Leuk, een hostel in ongerept Albanië! Backpackers uit de hele wereld, zelfgemaakte jammetjes op tafels van pallethout, en alleen maar blije gezichten! Of niet? Ellen van der Lei runde met haar man zes jaar lang een hostel en café in de populaire badplaats Durrës. Het waren zes bijzondere jaren.


door Yvonne van Osch, 5 januari 2021


‘Ik heb er geen spijt van,' zegt Ellen van der Lei, net voor corona met man en kinderen in Gelderland neergestreken. 'Maar ik heb - tot nu toe - ook geen spijt dat we ons leven in Nederland hebben voortgezet.’


hostel

De hostel in Durrës


Paradijs

Ellen kijkt terug op een Albanees avontuur vol uitdagingen.
Ze werkte als consultant en hielp mensen bedrijven opzetten in het buitenland. Tijdens een  sabbatical in 2011 in Albanië viel ze voor de charmante en relaxte Arben, die samen met twee partners een hostel in Vuno had, aan de zuidkust. ‘Het was haast niets,’ herinnert ze zich, ‘een oud, verlaten schooltje bovenop een heuvel. Geen weg, geen elektra, geen wifi. Maar wel een fantastisch uitzicht op enorme olijfboomgaarden, de zee en Korfoe. We kookten samen, aten samen, wandelden als we zin hadden het pad af naar zee. Ik had jarenlang keihard gewerkt. Deze plek was ideaal om tot rust te komen.’

De zomer en de sabbatical gingen voorbij. Ellen werkte in Luxemburg, maar het paradijs aan de Albanese kust bleef trekken. Wacht even, dacht ze tijdens een rusteloze nacht. Wat ik hier kan, kan ik in Albanië toch ook! Eind 2012 pakte ze opnieuw haar spullen bij elkaar en vier jaar later had ze met Arben twee kinderen in het land van de adelaar.

Kleding

Zakelijk ging het lastiger, verwijderd als ze van haar normale netwerk was. Om een nieuwe richting aan te boren, had ze met een Nederlandse partner al Zakendoen in Albanië opgericht, een platform dat Nederlandse bedrijven helpt om een handel in of met het Balkanland op te zetten. Onder andere hoogwaardige productie van kleding zou naast het toerisme een groeisector kunnen zijn.
Het platform bestaat nog steeds en er zijn voor corona wel aardig wat aanvragen geweest, laat Ellen weten, maar vooralsnog hebben de meeste bedrijven niet doorgezet. ‘Ze zagen te weinig ruimte om op te schalen bij succes, of teveel veranderlijkheid in de regels. Hopelijk verandert dit in de toekomst bij meer uitzicht op toetreding tot de EU.’


demonstratie

Het centrum van Durrës, met de grote moskee, tijdens de dag van de kinderen in 2018



Toeristische oase

Gelukkig hadden zij en Arben niet op één paard gewed. Ze werkten aan een hostel in Durrës, de wat verloederde maar historisch en cultureel zeer boeiende badplaats ten westen van Tirana. Ze hadden hun oog laten vallen op een pand dat al heel lang leeg stond maar dat vanwege de monumentale waarde niet mocht worden afgebroken. Arben kende de broer van de eigenaar, wat het contact makkelijker maakte. Ze wisten tot een deal te komen. Arben en Ellen zouden het pand opknappen en in ruil daarvoor pas na een jaar huur gaan betalen.

Het werd een fantastisch leuke tijd. ‘Chaotisch natuurlijk,’ kijkt Ellen terug, ‘want in Albanië gaat niets zoals je plant, maar ook interessant en dynamisch. We zetten locale bouwers aan het werk, mensen vonden het spannend, ze waren benieuwd wat het zou worden. En de eigenaar, die lange tijd als arts in Italië had gewerkt, werd steeds trotser en enthousiaster toen hij het huis in oude glorie terug zag keren.’


Backpackers hangout

De meeste backpackers die Durrës ergens in de afgelopen vijf jaar hebben aangedaan, kennen de hostel wel. Verstopt achter een oude muur langs het centrale plein op een steenworp van de grote moskee en het Romeinse amfitheater dat in de jaren zestig werd blootgelegd, was het een van de meest beschutte en ontspannen hangouts van het land. Welcome home, luidde veelzeggend de tekst boven een kaart van de wereld in de tuin. ‘Ja,’ zegt Ellen, misschien niet zonder een piepklein beetje nostalgie in haar stem. ‘We wilden die toeristische oase ook zijn. Voor mensen die zich vrij voelen, zichzelf kunnen vermaken en dingen samen willen doen, zoals koken en de stad verkennen.’


huis zog

Het huis van de vroegere koning Zog in Durrës


wijzeentree

Muurschildering en entree van de hostel, mei 2018



Transavia

Arben en zij kenden die sfeer van hun eigen omzwervingen. Voor de Albanezen was het onwennig. ‘Albanezen gaan niet naar hostels,’ zegt Ellen, ‘die gaan naar hotels. Ze zijn niet gewend op hun vakantie een kamer met vreemden te delen en zelf te koken.’
Van een soepele start was mede om die reden geen sprake. ‘Het was moeilijk locale mensen te vinden die het concept snapten,’ zegt Ellen, ‘maar daarnaast kwam het toerisme in Albanië sowieso maar heel traag op gang. Pas toen Transavia met goedkope vluchten kwam, begon het te lopen.’
Een tijd was het leuk. Ellen deed de marketing en de boekingen, Arben het dagelijks management, samen met locale krachten en een wisselende schare vrijwilligers uit de hele wereld, die meewerkten in ruil voor een plek.

Wheelen en dealen

Het was boeiend en verrijkend, vindt Ellen terugkijkend. Toch bleef het lastig om er goed van te kunnen leven. Of het door nieuwe concurrentie kwam of andere ontwikkelingen, er waren net te weinig boekingen en er was steeds teveel te regelen.
Het bleek daarnaast praktisch onmogelijk om als consultant in Albanië opdrachten te vinden waar ze achter kon staan. ‘Het weinige werk dat er was,’ zegt ze, ‘werd meestal aan grote, internationale consortia gegund, en die dachten zelden aan herinvesteren van opgebouwde kennis.
Juist met dit aspect van het leven in Albanië, bekent Ellen, heeft ze in de loop der jaren steeds meer moeite gekregen. ‘Het niet benutten van menselijk kapitaal. Het wheelen en dealen. De vriendendiensten. Het begint al op de lagere school, is verweven in de hele maatschappelijke infrastructuur. Je moet haast wel meedoen om iets te bereiken. Albanië is een fantastisch land, maar om er eerlijk je brood te verdienen…  je moet daar echt heel veel voor over hebben.’

Hutspot

Ellen en Arben wilden vooral voor de kinderen een stabielere toekomst. Begin 2020 kwam een mooie functie in Gelderland voorbij. Ellen zag het als een teken en greep de kans, tot vreugde van familie en vrienden in Nederland.
Het is nu bijna een jaar later en al mist ze de zon, het rustige tempo en het lekkere eten aan zee, ze heeft zich zonder moeite opnieuw in Nederland gesetteld. De kinderen gaan naar school, maken nieuwe vriendjes en leren hutspot eten. En Arben, de Albanese avonturier waar ze in Vuno voor viel? Veel raki en nachtelijk dansen met de roodzwarte vlag? ‘Nee totaal niet, Arben kijkt vooruit,’ zegt Ellen. ‘Zoals Albanezen doen. Hij leert Nederlands, schikt zich in het geregelde leven. Hij wil hier gelukkig worden. Als Albanees.’





ellen

Ellen van der Lei



Albanië's toerisme in coronatijd

Het toerisme in Albanië draait net als in Nederland in coronatijd op een zeer laag pitje door. Hoewel het buitenlands vliegverkeer verschillende malen werd hervat, is de instroom van buiten de Balkan in 2020 maandenlang vrijwel nihil geweest.

De vroegere hostel van Arben en Ellen wordt nu gerund door familie van de eigenaar. In Albanië zijn nog enkele hostels met Nederlandse inbreng. Onder andere:
Tirana Backpacker Hostel in Tirana
Stone City in Gjirokastër









Albanië bij de EU


In maart 2020 kreeg Albanië groen licht kreeg voor het starten van onderhandelingen over toetreding tot de EU. In de aanloop naar het lidmaatschap wil ik graag schrijven over kansen voor Nederlands-Albanees partnerschap.

Ken je Nederlanders die in Albanië een bedrijf hebben of goederen uit Albanië importeren? Laat het weten. Bel 06-37313100 of mail

 Bekijk hier mijn reisgids van Albanië of lees over het schrijven ervan mijn Albaniëblog

   



Terug naar het overzicht van Albanië
Naar mijn homepage
Naar mijn portfolio






Tekstbureau Yvonne van Osch
Binnenkadijk 117, 1018 ZE Amsterdam
opschrift@tip.nl | 06-37313100


mail linkedin twitter